Naar inhoud

Nieuw leven voor een wederopbouwschool

Meer school voor je geld

Stichting Mevrouw Meijer vroeg drie architectenbureaus om de bestaande situatie rondom de school te analyseren en met oplossingen te komen die de school de nodige upgrade geven. De benadering is al met succes toegepast op scholen in Groningen, Eindhoven, Utrecht en Amsterdam. Bovendien zijn met een rekenmodel de totale maatschappelijke kosten van de drie verschillende ontwerpen gecalculeerd.

Ontwerpend onderzoek - werk in uitvoering
Ontwerpend onderzoek: werk in uitvoering. (Foto: Mevrouw Meijer)

Voorstellen die inspireren verder te denken

De drie architectenbureaus die aan het onderzoek deelnamen zijn Van Schagen Architekten, Jeroen Boersma Architectuurstudio (JAS) en Zecc Architecten Ze zijn onder meer geselecteerd op hun onderling afwijkende benaderingswijzen. Zij gingen aan de slag met hetzelfde programma van eisen. In de laatste fase van het project presenteerden de drie elk hun eigen visie op de toekomst van De Toermalijn. De ontwerpen waren hun antwoord op de vraag: hoe kan deze wederopbouwschool behouden blijven en toekomstgericht worden gemaakt? Het project had niet als doel om definitieve oplossingen te geven, maar om in beeld te brengen welke mogelijkheden er zijn. Dat inspireert tot verder denken. Zie Toermalijn in beeld voor een toelichting op de drie voorstellen.

Werkwijze van Mevrouw Meijer

De werkwijze van Mevrouw Meijer is bedoeld om scholenbouw opnieuw als een inspirerende, gezamenlijke en eervolle opgave te behandelen. Aan het begin van het planproces wordt de tijd genomen om met alle betrokkenen (overheden, schoolbesturen, gebruikers) de wensen en mogelijkheden te onderzoeken. Mevrouw Meijer combineert hierbij ontwerpend onderzoek met een brede participatie. Het onderzoek fungeert daarbij ook als een praktische stoomcursus in het denken over, en omgaan met, het verleden, heden en toekomst van naoorlogse schoolgebouwen.

Architectonische opgave

Scholenbouw is naast een gezamenlijke opgave van de gemeente en het schoolbestuur tevens nadrukkelijk een architectonische opgave. De optelsom van wensen en eisen levert nog geen goede school; daarvoor is de omvorming in een ontwerp nodig. In de methode-Mevrouw Meijer wordt het ontwerp gebruikt als onderzoeksmiddel, om de optelsom van wensen en eisen op realiteitsgehalte te toetsen en te verbeelden. Hiervoor worden per onderzoek drie architectenbureaus uitgenodigd.

Kosten analyse en milieu-impact
Kosten analyse en milieu-impact

Zicht op huisvestingskosten

Mevrouw Meijer heeft alle kosten en baten van de diverse ontwerpen laten doorrekenen door Bouwkostenadviesbureau Winket. In een speciaal ontwikkeld rekenmodel worden alle posten (kapitaalslasten, onderhoud, energie) opgenomen, ongeacht wie ze betaalt. Zo wordt duidelijk hoeveel de samenleving aan onderwijshuisvesting uitgeeft en welke keuzen hierbinnen bestaan.

Niet klakkeloos slopen

Mevrouw Meijer onderscheidt vier redenen om bestaande schoolgebouwen te handhaven in plaats van te slopen. Dat geldt voor scholen uit de wederopbouwtijd én voor de latere gebouwengeneratie uit de jaren zeventig en tachtig. Cultuurhistorisch: deze scholen zijn kenmerkend voor de wederopbouwtijd. Functioneel: ze zijn slim en flexibel ontworpen en kunnen veranderende gebruikseisen opvangen. Duurzaamheid: sloop/nieuwbouw is zeer milieubelastend. Ten vierde is er een financieel argument: renovatie of transformatie van een bestaand schoolgebouw is voordeliger dan gelijkwaardige nieuwbouw. Het voordeel varieert tussen 10 en 30%. Dit blijkt uit het rekenmodel voor de scholenbouw dat Winket heeft ontwikkeld. Met renovatie of transformatie krijg je dus meer school voor je geld.

Contact

Frank BuchnerFrank Buchner

Programmaleider Wederopbouwgebieden

f.buchner@cultureelerfgoed.nl 033-4217478