Naar inhoud

Licht, Lucht en Ruimte 2.0

Groeiende waardering voor naoorlogse wijken

Een rapportage, een aansprekend tijdschrift en een symposium. Op deze manieren zijn de verkregen inzichten geborgd en breed gedeeld. Met het doel dat de waarden en identiteit van het wederopbouwerfgoed bij latere herstructureringsprojecten een belangrijkere rol gaan spelen.

In het magazine Licht, Lucht en Ruimte 2.0 staan de bevindingen van het onderzoek.
In het magazine Licht, Lucht en Ruimte 2.0 staan de bevindingen van het onderzoek.

Leren en delen

Omdat een belangrijk doel van het project ‘leren en delen’ is, zijn op verschillende manieren de uitkomsten van het onderzoek gepresenteerd. Er is het onderzoeksrapport zelf, met een toelichting op de cultuurhistorische betekenis van de wijk, de ingrepen die hebben plaatsgevonden en de beleving van de wijkbewoners. Ook zijn er aanbevelingen voor wijkverbetering en voor een goede aanpak van herstructurering in wederopbouwwijken.

Bewoners willen best breken met verleden

Een van de conclusies van het onderzoek is dat bij de herstructureringsprojecten in Holtenbroek en Deppenbroek geen expliciete aandacht was voor de cultuurhistorische waarden van de architectuur. Ciska Waalewijk, gemeente Zwolle: “Het is best gek dat er op geen enkel moment gesproken is over het vasthouden van oorspronkelijke aspecten of architectonische waarden. Er zijn bij deze ontwikkeling geen voorwaarden gesteld die refereren aan de oorspronkelijke architectonische opzet.” Opvallend hierbij is dat bewoners dit niet erg lijken te vinden als ze hun wijk hierop beoordelen. In Holtenbroek zijn ze bijvoorbeeld trots op het nieuwe winkelcentrum en de ‘poort’ naar de wijk (het Deltion college). Dit zijn allebei interventies die breken met de oorspronkelijke ontwerpgedachten over de openbare ruimte.

Een andere conclusie is dat in de wijken Deppenbroek en Holtenbroek heel verschillend is omgegaan met groen en bebouwing. In Enschede waren de woningcorporaties meer aan zet, en deze waren met name gericht op (snel) bouwen. In Zwolle is het zorgvuldiger aangepakt. Hier nam de gemeente ook een meer sturende rol.

Praten over groen

In een magazine zijn alle bevindingen op een aantrekkelijke manier beschreven en verbeeld met veel foto’s. Na een algemene introductie op de wederopbouw in Nederland wordt ingezoomd op de bouw van Holtenbroek en Deppenbroek en de interventies die er plaatsvonden. De nadruk daarbij ligt op hoe het groen veranderde. En hoe de kwaliteit van het groen in de toekomst behouden kan blijven. Zo zien bewoners vooral praktische mogelijkheden om het groen te verbeteren, aldus het magazine. Denk daarbij een bankjes langs de wandelroutes, hekjes om voetbalveldjes. Verder kunnen leefregels bijdragen aan de kwaliteit van het groen, zoals geen honden toestaan, geen grofvuil in het groen. En een regelmatig gesprek tussen gemeente en bewoners over het groen.

In mooie plannen kun je niet wonen. Of wel?

Op 31 maart 2016 organiseerde Het Oversticht in Zwolle 'In mooie plannen kun je niet wonen! Of wel? Minisymposium over de toekomst van de wederopbouwwijk'. Met een groot aantal aanwezigen, waaronder veel gemeenten uit Overijssel, zijn hier de kansen voor wederopbouwwijken verkend. Het Oversticht over het symposium: "Een conclusie was dat wederopbouwwijken een werkwoord is en het betrekken van bewoners een must. Anticiperen op de mensen en eisen van de tijd van nu is een vereiste om deze wijken ook nu een fijne leefomgeving te laten zijn. Want kansen zijn er! Dat betekent soms inleveren van ruimtelijke kwaliteiten van weleer en nieuwe invulling – met soms niet ingeschatte gevolgen, zoals geluidsstromen door het weghalen van flats. Soms blijkt het juist belangrijk om stil te staan bij de oorspronkelijke opzet en kwaliteiten: zoals het groen in de wijk." Dat er groeiende waardering is voor de naoorlogse wijken bleek onder andere uit de positieve uitlatingen van meerdere wethouders aan het einde van het congres.

“Opdat wederopbouwwijken ook in de toekomst aantrekkelijk blijven voor wonen en recreëren, zal niet het ontwerp maar de bewoner centraal moeten staan bij eventuele veranderingen.”

Erik van Marissing, onderzoek & mediaproducties

Contact

profielfoto Anita BlomAnita Blom

Specialist historische stedenbouw

a.blom@cultureelerfgoed.nl 033-4217201