Naar inhoud

Licht, Lucht en Ruimte 2.0

Cultuurhistorie vitamine voor sleetse wijken

In de wederopbouwwijken Deppenbroek in Enschede in Holtenbroek in Zwolle zijn de afgelopen twee decennia flinke interventies gedaan. Dit was vanuit fysiek en/of sociaal oogpunt nodig. Provincie Overijssel wilde graag weten welke rol cultuurhistorische waarden bij de ingrepen hebben gespeeld. En ook hoe deze bij de toekomstige herstructurering en/of herinrichting van openbare ruimte zijn in te zetten.

Nieuwbouw in Holtenbroek. © Het Oversticht
Nieuwbouw in Holtenbroek. © Het Oversticht

Effecten fysieke en sociale ingrepen

De provincie Overijssel heeft tijdens het programma NOBO (Naoorlogs bouwen in Overijssel 2005-2009) van alle wederopbouwwijken de cultuurhistorisch waarden in beeld gebracht en gewaardeerd. Tevens is er gekeken naar hoe bewoners de identiteit van de wijk ervaren. Na de aanwijzing van dertig wederopbouwgebieden van nationaal belang ontstond bij de provincie Overijssel de wens om inzicht te krijgen in de effecten van de fysieke en sociale ingrepen op de cultuurhistorische waarden en leefbaarheid in deze wijken.

De thermometer in Deppenbroek en Holtenbroek

Er is gekozen om de wijken Deppenbroek en Holtenbroek hierop te onderzoeken. In beide wijken waren de ingrepen fors en op vergelijkbare schaal. Een centrale vraag bij dit onderzoek was hoe de wijk vanuit stedenbouwkundig, architectonisch en sociaal perspectief ontworpen is. Daarnaast werd onderzocht welke interventies er in het verleden zijn geweest en welke gevolgen deze hadden voor de vitaliteit van de wijk. Heeft cultuurhistorie bij de verschillende aanpakken (grootschalig of kleine interventies) een rol gespeeld? En hoe beleven de bewoners en gebruikers de ruimtelijke en sociale ingrepen?

Wederopbouwwijken 2.0

Een belangrijk doel van de studie was het achterhalen hoe cultuurhistorie een inspirerende rol kan spelen bij toekomstige ontwikkelingen. Ofwel, wat zijn de succes- en faalfactoren bij de aanpak van toekomstige opgaven en vervolgstappen voor de wijken? Dat verklaart meteen de titel van het onderzoek: Licht, Lucht en Ruimte 2.0. Het is '2.0' omdat het draait om de vraag hoe je licht, lucht en ruimte een tweede kans kan geven. Hoe kun je bij de revitalisatie of herontwikkeling van die sleetse wijken de oude ontwerpgedachte een rol laten spelen?

Een ander doel van het project is deze inzichten in te zetten om de bewoners, gebruikers, eigenaren en gemeenten bewust te maken van de kwaliteiten van de openbare ruimte. En daarmee draagvlak te creëren om cultuurhistorische waarden mee te nemen bij veranderingen. Een laatste streven is een nieuw elan bij de bewoners om mee te denken bij plannen voor oplossingen, burgerparticipatie dus.

Contact

profielfoto Anita BlomAnita Blom

Specialist historische stedenbouw

a.blom@cultureelerfgoed.nl 033-4217201