Naar inhoud

Landschapsbeheer met focus op kwaliteiten

Investeringen in het buitengebied sturen

Het uitplaatsen van boerderijen, de aanleg van watergangen, de laanbeplanting en dergelijke zijn tijdens de wederopbouwperiode allemaal gedaan met oog voor historie. Hoe zorg je ervoor dat die landschapslijnen van vroeger naar nu doorgetrokken worden naar de toekomst?

Investeringsvoorstel voor groen, o.a. eiken (donkergroen), lindes (rood) en iepen/wilgen/populieren (lichtgroen). (beeld: © Landschap Overijssel)
Investeringsvoorstel voor groen, o.a. eiken (donkergroen), lindes (rood) en iepen/wilgen/populieren (lichtgroen). (beeld: © Landschap Overijssel)

Groen, water, wegen en erven

Net als de andere landelijke wederopbouwgebieden is Vriezenveen levend erfgoed. Het ruilverkavelingsgebied is dynamisch en in ontwikkeling. Er zijn bijvoorbeeld plannen voor de realisatie van een zandwinplas ten zuidoosten van de kern Vriezenveen en een daarnaast aan te leggen bedrijventerrein. Beiden zullen grote invloed hebben op de omgeving. Het beschermen én benutten van de erfgoedwaarden bij dergelijke ontwikkelingen dient proactief te gebeuren. Om te kunnen investeren met kwaliteit is een rapport gemaakt met handvatten voor hoe om te gaan met beheer en gebiedsontwikkeling. Om investeringen in het buitengebied te sturen zijn de kwaliteiten van het gebied nader onderzocht door Landschap Overijssel en het Oversticht. Dit is gedaan aan de hand van vier thema’s: groen, wegen, waterwegen en erven.

Richting en houvast bij werkzaamheden

Het onderzoek leverde investeringskaarten op die per thema aangeven welke investeringen kwalitatief zullen bijdragen aan zowel behoud van het cultureel erfgoed als het versterken van de landschappelijke structuur en herkenbaarheid. De kaarten geeft Twenterand en omliggende gemeenten, provincie Overijssel en particulieren veel richting en houvast bij inrichtingsprojecten en beheerplannen. Hierbij is te denken aan het opknappen van wegen, het bouwen van huizen, nieuwe ruilverkaveling, groenonderhoud.

Investeringsvoorstellen

Het rapport geeft een aantal voorbeelden van investeringen op verschillende niveaus. Zo zijn er kleine ingrepen door particulieren, zoals de aanleg van een natuurakker. Het vervangen van eiken door lindes of een verbeterd ontwerp voor een kruispunt vallen in de categorie grotere ingrepen. Voor de vier thema’s zijn investeringsvoorstellen gemaakt. Voorbeelden van uitgangspunten hiervan op hoofdlijnen zijn:

  • Groen: Het oorspronkelijke beplantingsplan is leidend bij de te maken keuzen voor de toekomst. En latere toevoegingen of wijzigingen in de beplanting voegen zich naar de oorspronkelijke, heldere ontwerpgedachte, of bouwen daarop voort.
  • Wegen: Cultuurhistorisch belang moet zwaar meewegen bij de zoektocht naar verkeerskundige oplossingen.
  • Waterwegen: Herkenbaarheid van de waterlopen uit de ruilverkaveling en daarvoor, ten opzichte van de later aangelegde waterlopen, is leidend.
  • Erven: Herkenbaarheid van de erven uit de ruilverkaveling is leidend bij toekomstige ontwikkelingen. Dit heeft onder andere te maken met erven als groene eilanden in een open ruimte, waardoor het beeld van een kralenketting ontstaat.

Doorontwikkeling met visie en respect

Gemeente Twenterand gebruikte bij onderhoudswerk al de uitkomsten uit de landschapsanalyse uit 2013. En er zijn de afgelopen jaren ook erven opgeknapt volgens de verworven inzichten. Met de analyse van de investeringskansen zal nog meer rekening worden gehouden met de cultuurhistorische achtergrond van het gebied. Ofwel, toekomstig handelen met visie en respect voor bestaande structuren en doorontwikkeling van oude ideeën. Dat is de intentie van gemeente Twenterand en andere actoren in het Vriezenveense landschap.

“We willen bewerkstelligen dat bij het gewone onderhoudswerk en ontwikkelingen in de toekomst rekening wordt gehouden met het waardevolle wederopbouwlandschap.”

Leonie Rouwenhorst, Landschap Overijssel

 

Contact

 profielfoto Marlijn BaarveldMarlijn Baarveld

Adviseur Erfgoed en Ruimte

m.baarveld@cultureelerfgoed.nl 033-4217632