Naar inhoud

Kunstzijdefabriek wordt fietsexperience

De ENKA-fabriek in beeld

De ENKA (deze naam komt voort uit de uitspraak van de afkorting NK, van Nederlandse Kunstzijdefabriek) bouwde in 1919 de eerste kunstzijdefabriek in Ede. Dit gaf het kleine stadje een enorme impuls: het inwonertal groeide van 7.600 tot 113.000. De fabriek breidde zich in latere decennia flink uit met een eigen busdienst, zwembad en zelfs een ENKA-dorp. De fabriek roerde zich in het Edese verenigingsleven met o.a. een koor en een voetbalclub. In 2002 sloot de fabriek haar deuren en werd een groot deel van de gebouwen gesloopt. De Westhal uit 1928 en de later bijgebouwde Melkwolhal uit 1941 zijn sinds 2015 in bezit van BOEi die zich ontfermt over de restauratie, herbestemming en exploitatie.

 

Historische foto van de entree van de ENKA-fabriek

Het poortgebouw van het ENKA-complex (geen onderdeel van de gerenoveerde Westhal). In 1911 werd een nieuw chemisch procedé ontwikkeld waarbij uit cellulose een draad kon worden gevormd met dezelfde eigenschappen als zijde. Dit nieuwe materiaal bleek een succes. Ede werd gekozen als vestgingsplaats voor de kunstzijdefabriek vanwege de kwaliteit van het water, de goedkope grond en de gunstige ligging vlak bij de spoorlijn.

Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

 

Luchtfoto van het sheddak met zonnepanelen

Deze sheddaken hebben glas georiënteerd op het noorden, zodat er geen direct zonlicht in de fabriekshal valt. Het voordeel is dat de gesloten kant van de sheddaken juist wel op het zuiden ligt. Dit maakt deze daken bij uitstek geschikt voor het aanleggen van een PV-systeem. Deze ingreep is volledig reversibel. Met de zonnepanelen kan op jaarbasis gemiddeld 405.000 kWh opgewekt worden. Circa 50% daarvan dekt de verwachte elektriciteitsvraag op de locatie.

Foto: Jan van Dalen / BOEi

Interieur van De Fietser

 

De Fietser in in de ENKA-westhal bestaat uit vijf onderdelen:

  • een fietsmuseum;
  • bezoekers kunnen hun ‘fiets-DNA’ ontdekken door verschillende fietsen uit te proberen;
  • een in- en outdoor fietstestcenter;
  • mini-flagshipstore voor elk aangesloten fietsmerk van Accell;
  • fietsverhuur: Ede kent veel mooie routes die je bij uitstek op de fiets kunt verkennen.

 Foto: Jan van Dalen / BOEi

De gerestaureerde kozijnen

De bakstenen gevels en kozijnen van de fabriekshal zijn gerestaureerd en teruggebracht in de oorspronkelijke kleuren.  

Foto: Jan van Dalen / BOEi