Naar inhoud

Klaargestoomd voor de toekomst

Bezoekersstromen verwelkomen én kanaliseren

De ruimtelijke dynamiek van de omgeving van het Woudagemaal noopt tot afstemming van exploitatie en instandhouding. Extra inkomsten en waardering door toegenomen toerisme betekenen kansen voor het erfgoed. Maar het gebouw en de omgeving, ofwel de OUV (Outstanding Universal Value), moeten er geen last van hebben.

Het nieuwe bezoekerscentrum aan de dijk bij het Woudagemaal
In 2011 opende het nieuwe bezoekerscentrum, waar o.a. de werking van het watersysteem wordt uitgelegd. Foto: Pa3ems, CC BY-SA 3.0

Gebouw op orde, nu nog het terrein

Het gebouw ligt er na een grondige restauratie in 2012 piekfijn bij. Op dat vlak geen zorgen. Het omliggende terrein, ook onderdeel van de OUV, is nog niet op orde. In het Plan van Aanpak Woudagemaal uit 2012 staan drie hoofdissues beschreven: het in goede banen leiden van bezoekersstromen, parkeren en educatie. Vanuit het programma Visie Erfgoed en Ruimte heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed ter aanvulling de ontwikkeling van een omgevingsvisie ingebracht om de bescherming beter te regelen. Een integraal plan dus voor de diverse (ruimtelijke) vraagstukken.

Rijdende trein

Het is instappen in een rijdende trein. Managementplan (2010-2011), Plan van Aanpak (2012), omgevingsanalyse en ruimtelijke waardering door de Rijksdienst (2014) en ten slotte een gebiedsvisie/inrichtingsplan (2015)… Het Waterschap, de provincie Friesland, de gemeente De Friese Meren en het Rijk weten elkaar inmiddels goed te vinden. De opgaven zijn echter aanzienlijk: verbetering bereikbaarheid, routing en infrastructuur naar en op het terrein, parkeerproblemen oplossen, bezoekersstromen reguleren, verjongen groenstructuur en veiligere inrichting.

Het moet geen pretpark worden

Bovenliggende vraag is hoe je exploitatie en instandhouding op elkaar afstemt. Hoe behoud je evenwicht tussen de monumentale of UNESCO-status en bezoekers? Hoe voorkom je dat het een pretpark wordt? Daar liggen in de praktijk tegengestelde belangen tussen eigenaar Wetterskip Fryslân en de Stichting Ir. D.F. Woudagemaal, exploitant van het nieuwe bezoekerscentrum. Met de komst van dat bezoekerscentrum is het bezoekersaantal toegenomen van zo’n 5.000 naar 35.000-40.000 per jaar.

Beeldkwaliteit van wereldstatus

Het doel van het project is uiteindelijk een inrichting en beeldkwaliteit voor het terrein die in overeenstemming is met de UNESCO-status van het Woudagemaal. Aantrekkelijk voor toeristen en veilig voor zowel bezoekers als werknemers. De educatieve doelstelling, jongeren interesseren voor technologie in combinatie met een oud gebouw, neemt de Stichting Ir. D.F. Woudagemaal voor haar rekening. Primair voor eigenaar Wetterskip Fryslân is dat het Woudagemaal blijft draaien, het is een functionerend gemaal (en ook een OUV).

Parel in het landschap

De beeldkwaliteit strekt verder dan het gebouw en het terrein zelf. De relatie tussen het Woudagemaal en het omringende landschap wordt in het nominatiedossier door UNESCO ook nadrukkelijk benoemd als kwaliteit: “The pumping station… and the surrounding wide expanse of pasture lands has an outstanding value as a whole and is of high visual quality with respect to the landscape... Both from land and from the IJsselmeer, the structure rises in its bulky, dark magnitude. It dominates its surroudings with its prominent silhouette” (Statement of Outstanding Universal Values, SOUV). Deze kwaliteit behoeft extra borging en bescherming.

“Dat is precies wat we in beeld willen hebben: hoeveel kan zo’n monument aan?"

– Nanette de Jong, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Contact

profielfoto van Nanette de JongNanette de Jong

Adviseur Bouwkunde

n.de.jong@cultureelerfgoed.nl 033-4217629