Naar inhoud

Het optimisme van ruilverkaveling verbeeld

Inspiratie voor publiek debat over cultuurhistorie

Stichting Multimediale Cultuur kreeg de opdracht de twee films voor de reizende tentoonstelling over de naoorlogse wederopbouwlandschappen te maken. Leontine van de Stadt van Kunst & Wunderkammer voerde de opdracht uit. Naast audiovisueel archiefmateriaal nam zij interviews met mensen die de ruilverkavelingen hebben meegemaakt in de producties op.

Still uit de film Van Oud naar Nieuw - Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening (1957)
Still uit de film Van Oud naar Nieuw - Ministerie van Landbouw, Visserij en Voedselvoorziening (1957)

Historische achtergronden in tweeluik

De films van elk 5-6 minuten vormen een tweeluik: ‘Herstel, Groen en Vernieuwing’. ‘Het Idee’ (deel 1) toont de historische achtergronden van de herinrichting. Welke idealen waren er destijds, hoe kwamen de ruilverkavelingslandschappen tot stand, welke ontwerpvisies lagen daaraan ten grondslag? In ‘Wederopbouwlandschappen’ (deel 2) komen mensen aan het woord die de ruilverkaveling zelf hebben meegemaakt. In beide films vertellen deskundigen over zowel de historische betekenis als de waarde van de landschappen in onze tijd.

De toen jonge boeren aan het woord

Er is veel gebruik gemaakt van archiefmateriaal (foto’s en films) van onder andere de voormalige Dienst Landelijk Gebied, het Nationaal Archief en het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. Daarnaast zijn opnames gemaakt van landschappen en boerderijen. De interviews met de toen jonge boeren maken ook deel uit van het promotieonderzoek van Peter Veer. Een van zijn onderzoeksmethoden is namelijk oral history.

Inzicht in representatie

Naast het doen van vooronderzoek voor deze films is de komende promotie van Peter Veer van belang voor inzicht in de verbeelding van de ruilverkavelingen. En dit levert bovendien kennis op hoe wederopbouwlandschappen in onze tijd middels film over het voetlicht zijn te brengen. Veer: “De landbouwvoorlichtingsfilms representeren het moderniseringsproject en zijn een bijzondere en rijke bron om de sociale, culturele en mentale aspecten in hun onderlinge en historisch verband te bestuderen. De collectie van 533 voorlichtingsfilms van het ministerie van Landbouw uit de jaren 1945-1985 vormt het object van mijn studie. De uitkomst van het onderzoek kan inspiratie bieden voor het ontwikkelen van vernieuwende (audiovisuele) vormen voor het publiek debat over de cultuurhistorische waarde van het (wederopbouw)landschap.”

“Als er in de toekomst weer agrarische ontwikkelingen zijn, willen we dat de landschapskwaliteiten uit de wederopbouwperiode worden meegenomen.”

Anita Blom, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Contact

Frank BuchnerFrank Buchner

Programmaleider Wederopbouwgebieden

f.buchner@cultureelerfgoed.nl 033-4217478