Naar inhoud

Herstel populierenlandschap De Scheeken

Aanplanten, snoeien… en composteren

Lokale partijen hebben werk gemaakt van het aanplanten van nieuwe bomen langs wegen, op de koppen van de weilanden en in de natuur. Daarnaast zijn populieren gesnoeid. De mogelijkheden voor dit project om snoeiafval op een rendabele manier om te zetten in biomassa bleken nog beperkt. 

Op excursie in De Scheeken tijdens kennisuitwisselingsbijeenkomst. (Foto: © Stichting Natuurprojecten Liempde)
Op excursie in De Scheeken tijdens kennisuitwisselingsbijeenkomst. (Foto: © Stichting Natuurprojecten Liempde)

Aanplant op percelen, bermen en lanen

Dit project heeft ervoor gezorgd dat 1.583 populieren in De Scheeken zijn aangeplant. Hiermee is 11.83 kilometer populierenlaan, wegbeplanting en perceelsrandbeplanting gerealiseerd en 1 hectare populierenakker.
De aanplant is gedaan op percelen, bermen en lanen van Brabants Landschap, langs gemeentelijke wegen en op percelen van particulieren en agrariërs. Brabants Landschap en de gemeenten lieten zich bij de locatie leiden door de landschappelijke analyse en cultuurhistorische kwaliteit.

Sterke lokale samenwerking

Diverse lokale partijen werkten in dit project samen. Regionale boomtelers leverden de boompjes. De boomfeestdag in maart 2015 is aangegrepen om samen met basisschool De Oversteek uit Liempde populieren te planten. Op internet is informatie geplaatst over plantmogelijkheden en de verschillende populierrassen. De Natuurwerkgroep Liempde zal ook na het project ‘Historische populierenbeplanting als duurzaam energielandschap’ de aanplant blijven stimuleren. 

Snoeien voor veiligheid en kwaliteit

Naast landschapsherstel door aanplanten was onderhoud door snoeien de tweede projectdoelstelling. Vanwege de veiligheid en houtgroei is snoeien van de duizenden populieren in De Scheeken noodzaak. Ook is opsnoeien beter voor de kwaliteit van het hout. Vrijwilligers mogen dit echter niet doen, vanwege veiligheidsregels. Om dit te bekostigen, is onderzocht of het snoeiafval verkocht kon worden als biomassa.

Snoeihout plaatselijk verwerken

Er zijn 600 populieren gesnoeid, en er is een verplichting aangegaan voor het snoeien van nog eens 2000 bomen. Dit draagt in grote mate bij aan de kwaliteitsverbetering van het gebied. Het snoeihout is echter niet geleverd aan een biomassacentrale. Dit heeft milieutechnische redenen. De projectverantwoording spreekt van ‘de broodnodige stijging van het organisch stofgehalte in de bodem’. Ofwel, het materiaal kan het beste op locatie blijven. Daarom is uiteindelijk gekozen om het snoeiafval plaatselijk te composteren. Om het populierenproject ook na 2016/2017 door te laten lopen zal de Natuurwerkgroep Liempde het snoeimateriaal aankopen. Geïnteresseerde vrijwilligers zullen via een cursus geschoold worden in populierensnoei zodat zij dit werk ook mogen uitvoeren.

Ervaringen delen

In april 2016 is door Stichting Natuurprojecten Liempde een bijeenkomst georganiseerd waar kennisuitwisseling over landschapsherstel en biomassa centraal stond. Naast presentaties over deze onderwerpen gingen de deelnemers op gebiedsexcursie. Het doel van deze dag was de ervaringen te delen die zijn opgedaan met het combineren van biomassateelt en beheer/onderhoud van het cultuurhistorische landschap. De uitkomst van het experiment van het bekostigen van landschapsherstel met biomassa in De Scheeken houdt de mogelijkheid open dat het op andere locaties in Nederland wél een rendabele businesscase kan zijn.

Contact

profielfoto van Cees van RooijenCees van Rooijen

Adviseur Cultuurlandschap en Archeologie

c.van.rooijen@cultureelerfgoed.nl 033-4217274