Naar inhoud

Foutmelding

Notice: Trying to get property of non-object in custom_prev_next_block() (regel 69 van /data/praktijkvoorbeelden/web/sites/all/modules/custom/custom_prev_next/custom_prev_next.module).

Tussen kunst en kas

De Hermitage Amsterdam is een dependance van de Hermitage in Sint-Petersburg en is sinds 2009 gevestigd in de Amstelhof, een 17de-eeuws tehuis voor ‘oude besjes.’ Sebastiaan Lagendaal is hoofd facilitaire zaken en veiligheid. Hij onderzocht welke maatregelen mogelijk waren om het rijksmonument, met alle bijbehorende regelgeving zo duurzaam mogelijk in te richten. Zo worden in augustus 327 zonnepanelen op het dak geplaatst, met een totaalrendement van 85 kilowattpiek. Daarnaast is in samenwerking met de Technische Universiteit Eindhoven onderzocht hoe de klimaatinstallaties geoptimaliseerd konden worden, zodat deze zo min mogelijk energie gebruiken. Maar ook de kleine beetjes helpen: denk bijvoorbeeld aan de toepassing van LED-verlichting, tijdschakelaars en bewegingssensoren.  

voormalige ingang van de Hermitage (foto: Hermitage)
voormalige ingang van de Hermitage (foto: Hermitage)

Telefoontje

Een flink deel van de gebruikte energie zit echter in de koeling van het gebouw. De temperatuur in het museum moet constant 20 graden zijn met een luchtvochtigheid tussen de 45 en 55 procent. ‘Omdat de verlichting en de bezoekers warmte afgeven, zijn we zo’n twee derde van het jaar bezig om het gebouw te koelen’, aldus Lagendaal. Dat betekent dat het overschot aan warmte verloren gaat. Lagendaal vond dat zonde en ging op zoek naar instellingen in de omgeving die de restwarmte konden gebruiken. Hij bekeek een thermografische foto van Amsterdam waarop te zien is welke gebouwen de meeste warmte afgeven. Zijn oog viel op de Hortus Botanicus, waar in de historische kassen dag en nacht flink wordt gestookt om de gewenste tropische omstandigheden te bereiken. Lagendaal belde de Hortus met de vraag of ze de extra warmte van de Hermitage konden gebruiken. Zijn telefoontje kwam net op tijd; bij de Hortus stonden ze op het punt om nieuwe verwarmingsketels te bestellen.

Twee dagen boren

Sinds 2016 delen de Hermitage en de Hortus Botanicus dezelfde warmte-koudeopslag (WKO). Door middel van ondergrondse buizen wisselen de twee instellingen warmte en kou uit. Niet eerder werd in Nederland een dergelijke tunnel geboord: 425 lang en 26 meter diep. De boor deed er ruim twee dagen over en ging zowel onder de drukke Weesperstraat als de metrotunnel door. Door middel van deze verbinding zijn de twee rijksmonumenten nu ondergronds aan elkaar geklonken. De Hermitage exporteert restwarmte naar de Hortus; de Hortus levert gekoeld water terug aan de hermitage. Voor beide instellingen resulteert dit in een fikse besparing. De Hermitage bespaart 200.000 kilowattuur per jaar, wat neerkomt op het totaalverbruik van 60 huishoudens. Bij de Hortus Botanicus besparen ze 77.215 kubieke meter aan gasgebruik; vergelijkbaar met het verbruik van 54 huishoudens.  

‘Eigenlijk is de Hortus Botanicus onze radiator’

Sebastiaan Lagendaal, hoofd facilitaire zaken en veiligheid, De Hermitage

Verbintenis 

Het project is niet onopgemerkt gebleven. De spectaculaire boring ging gepaard met de nodige media-aandacht en begin dit jaar werd het project bekroond met de Duurzaam Erfgoed Prijs 2016 van de Provincie Noord-Holland. De toekomst moet uitwijzen of andere instellingen het ook aandurven om een dergelijke verbintenis met elkaar aan te gaan. Momenteel wordt onderzocht of op het Amsterdamse Museumplein hetzelfde te realiseren valt met de verschillende musea en het Zuiderbad. De warmte-koude uitwisseling van de Hermitage en de Hortus, die de naam Tussen kunst en kas draagt is onderdeel van een achttiental pilotprojecten van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, waarbij eigenaren van rijksmonumentale utiliteitsgebouwen subsidie ontvangen om maatregelen te financieren, zoals energiebesparing, energieopwekking en de toepassing van duurzame materialen.

 

Contact

Hoofdkantoor van de Rijksdienst voor het Cultureel ErfgoedInfodesk

voor algemene vragen

info@cultureelerfgoed.nl 033-4217456