Naar inhoud

Rhenen: wederopbouwkern gaat erfgoed meer waarderen

Aanpak: onderzoek zet schijnwerper op wederopbouwkern

Nadat Rhenen ontdekte hoe bijzonder zijn wederopbouwkern was, zocht de stad nog naar een manier om die te behouden en beschermen. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed stelde voor dat Bureau SteenhuisMeurs een rapport uit 2005 over naoorlogse wederopbouwkernen zou actualiseren. Het was dit rapport dat Rhenen deed ontdekken hoe uniek zijn de stadskern eigenlijk was. In het nieuwe onderzoek legde SteenhuisMeurs de cultuurhistorische waarden van de binnenstad vast.

Rhenen na de tweede wereldoorlog
In de ontwikkeling van Rhenen is te zien dat de grote weg door de binnenstad is aangelegd na de Tweede Wereldoorlog

Onderzoek schetst ontwikkeling van de stad

Allereerst maakte het bureau een ontwikkelingsschets van de stad Rhenen, van het prille begin tot nu. Het bureau bekeek welke historische gebeurtenissen invloed hebben gehad op de cultuur en de ontwikkeling van de stad – denk aan handel of oorlog – en wat daar nu nog van te zien is. In het verhaal dat het rapport vertelt, is duidelijk te zien hoe Rhenen de stad is geworden die hij nu is, en welke belangrijke erfenis de geschiedenis op de stad heeft.

Rhenen bekijkt bijzondere kenmerken binnenstad

Van ieder tijdperk in de geschiedenis van Rhenen zijn in de kern van de stad bepaalde kenmerken overgebleven: denk aan de middeleeuwse Cunera-kerk, of de overblijfselen van de tabaksindustrie. De gebieden waar deze kenmerken liggen, zijn in zes gebiedstypes onder te verdelen. Van al deze gebieden zijn de kenmerken vastgelegd. SteenhuisMeurs onderzocht welke waardevolle historische structuren en openbare ruimten er in deze gebieden zijn – zoals de bijzondere gevels die na de Tweede Wereldoorlog zijn gebouwd – en welke waardevolle objecten er staan. Ook is gekeken op welke plekken de verschillende bijzondere waarden met elkaar strijden en waar kansen voor verbetering liggen.

Rapport stelt aanbevelingen en toetsingscriteria op

Het uiteindelijke doel van het onderzoek was het eenvoudiger maken van beschermen van de unieke stadskern. De onderzoekers deden een reeks aanbevelingen waarmee de gemeente haar toekomstig bestemmingsplan voor de binnenstad vorm kan geven. De aanbevelingen baseerden de onderzoekers op de manier waarop Rhenen de binnenstad na de Tweede Wereldoorlog heeft herbouwd. Het rapport formuleert voorwaarden voor toekomstige bestemmingsplannen moeten staan. Ruimtelijk beleid in de toekomst moet rekening houden met de bijzondere kwaliteiten van Rhenen. De Rijksdienst hielp de gemeente om deze voorwaarden te vertalen naar het bestemmingsplan. De gemeente nam de adviezen vrijwel een-op-een over.

“Wij willen graag met nog meer gemeenten samenwerken bij cultuurhistorisch onderzoek.” 

Frank Buchner, programmaleider wederopbouw, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Contact

Frank BuchnerFrank Buchner

Programmaleider Wederopbouwgebieden

f.buchner@cultureelerfgoed.nl 033-4217478