Naar inhoud

Film helpt bewustwording bijzondere kust

Van verboden gebied naar inspiratielijn

De Atlantikwall is één lange bron van inspiratie langs de Nederlandse kust. Om die goed te benutten is bewustwording en een gedeelde visie nodig. De doorlopende lijn is echter geen eenduidige lijn. De provincies bepalen zelf hoe ze ermee omgaan, zodat de diversiteit behouden blijft.

Bunker W.N. 81 (Widerstandsnest 81) van het type M 178, M.K.B. in Heerenduin te IJmuiden (foto rechtenvrij)
Bunker W.N. 81 (Widerstandsnest 81) van het type M 178, M.K.B. in Heerenduin te IJmuiden (foto rechtenvrij)

Atlantikwall nog volop aanwezig

De aanleg van de Atlantikwall was een enorme ingreep in de kuststreek. Voor de aanleg van tankgrachten en open schootsvelden zijn onder andere duizenden huizen gesloopt. Honderdduizenden mensen werden gedwongen te verhuizen, velen moesten dwangarbeid verrichten. Mensen op de Waddeneilanden werden geïnterneerd, ze mochten de eilanden niet verlaten. Vanaf 1942 was het strand verboden gebied. Veel van de Atlantikwall-structuren bestaan nog altijd, waaronder bunkers en antitankmuren en -grachten. Hier is van alles mee te doen. Maar hoe benut je de kansen maximaal?

Aanvalstactiek

Als je je bewust bent van wat je hebt, dan ga je dat vanzelf meer waarderen en er respectvol mee om. Dat is de basisgedachte van het Atlantikwall-project van de kustprovincies. In het verleden zijn bijvoorbeeld voor het verbeteren van de waterveiligheid bij de boulevard van Katwijk diverse bunkers ondergespit. Ze hadden ook ingezet kunnen worden voor recreatieve doeleinden. Bij de aanleg van de verdedigingsstructuren is namelijk goed gebruik gemaakt van de mogelijkheden van het landschap. Duintoppen zijn ingericht als uitkijkposten en geschutsbatterijen. Deze bieden nog altijd een prachtig uitzicht op de omgeving.

 Geen stolp over de bunkers

Naast een inventarisatie is samenhang nodig in de omgang met de overblijfselen van de verdedigingslinie. Op basis van een visie is te kiezen wat je versterkt en wat je weglaat. De kustprovincies Zeeland, Zuid-Holland, Noord-Holland en Friesland zijn hiertoe een samenwerking aangegaan. Het (enige) Groningse fort bij Fiemel wordt meegenomen in het project dat Friesland en Noord-Holland gaan uitvoeren. Samenhang moet ervoor zorgen dat het één linie blijft, maar het is aan de provincies om hieraan zelf vorm te geven in omgevingsvisies en -plannen. Er gaat geen stolp over de bunkers, ze kunnen er zelf karakter aan geven.

Gedeelde visie, lokale invulling

Voor het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op de Atlantikwall door de betrokken provincies is het maken van een film een eerste stap. Deze moet zorgen voor meer kennis en bewustwording bij bewoners in de kuststreken en andere geïnteresseerden. Het filmproject is een uitvloeisel van het in 2014 verschenen masterplan Kust en Erfgoed. De kustprovincies en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed hebben hiermee tot doel het bijzondere karakter van de kust te versterken én als inspiratiebron te laten dienen.

Contact

Ellen VreenegoorEllen Vreenegoor

Programmaleider Eigenheid en Veiligheid

e.vreenegoor@cultureelerfgoed.nl 033-4217335