Naar inhoud

Inzicht mogelijke locaties waardevolle begraven landschappen

Beter advies voor baggeractiviteiten en en andere bodemverstorende projecten

De verzamelde en gegenereerde kennis verbetert de advisering over projecten die effect hebben op de bodem van de Noordzee. De kaart van het archeologisch potentieel van de Noordzeebodem helpt RWS vergunningaanvragen te beoordelen en daarmee vertraging en extra kosten te voorkomen.

Het Prinses Amaliawindpark, op ruim 23 km uit de kust van IJmuiden (Ad Meskens, CC BY-SA 3.0)
Het Prinses Amaliawindpark, op ruim 23 km uit de kust van IJmuiden (Ad Meskens, CC BY-SA 3.0)

Welke data al beschikbaar?

Tijdens de pilot van het project Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) voor de Noordzee is eerst gekeken naar welke data in welke mate beschikbaar is op het Nederlands Continentaal Plat. Vier gebieden die archeologisch interessant zijn, of waar verstoringen hebben plaatsgevonden of gepland staan, zijn onderzocht. Het gaat om de gebieden Doggersbank (25x25 km, archeologie), Egmond (10x5 km, kabels die aan wal komen), Katwijk (15,5x6,5 km, aanleg haven) en Maasvlakte 2 (10x5 km, zandwinput).

Gegevens verzamelen en koppelen

Daarna is begonnen met een IKAW voor de Noordzeebodem. In eerste instantie is een gedetailleerde kaart gemaakt van de ondergrond (paleogeografie) van de Noordzee. De gegevens uit de databanken van Rijkswaterstaat dienden als basis. Op de kaart staan zones met een hoge, middelhoge en lage/geen archeologische verwachting. Er is bovendien een overzicht gemaakt van de gebieden die geheel of gedeeltelijk verstoord zijn. Verder is gewerkt aan een systeem om boorgegevens, gedaan bij bijvoorbeeld baggerwerkzaamheden, ook bruikbaar te maken voor archeologie.. 

Vooronderzoek nu vaak overbodig

Nu zijn de eerste stappen gezet naar een duidelijk kaartbeeld van de mogelijke aanwezigheid van cultuurhistorische resten uit de steentijd op en in de bodem van de Noordzee. Met behulp van deze kaart is bij planning van projecten, zoals baggeren en de aanleg van windmolens en kabels, beter in te schatten in hoeverre dergelijke resten in het geding zijn. Door te kunnen voorspellen waar gave bodems zich bevinden is vooronderzoek vaak niet meer nodig. Het risico dat je onverwacht iets tegenkomt is kleiner, en daarmee ook het projectrisico. Een onverwachte confrontatie met cultuurhistorische resten betekent in de regel vertraging en kosten om hier zorgvuldig mee om te gaan, conform de nieuwe Erfgoedwet (2016).

Banden aangehaald

Het project heeft ervoor gezorgd dat meerdere partijen nauw hebben samengewerkt. Zo zijn de banden tussen de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en Rijkswaterstaat Zee en Delta flink verstevigd. En voor de kaarten was data nodig van Rijkswaterstaat, TNO en Deltares. Bovendien waren archeologen van de Rijksuniversiteit Groningen bij het project betrokken. Ten slotte is een resultaat van het project dat de opzet te gebruiken is voor een IKAW voor Nederlandse (zoet)waterbodems.

Contact

Ellen VreenegoorEllen Vreenegoor

Programmaleider Eigenheid en Veiligheid

e.vreenegoor@cultureelerfgoed.nl 033-4217335