Naar inhoud

Dorpenacademie verbindt initiatiefnemers platteland

Initiatiefnemers en experts samen laten werken en leren

De Nederlandse dorpen en regio’s staan voor flinke uitdagingen. Door demografische krimp neemt de kans op leegstand toe en is er steeds minder draagvlak voor voorzieningen. Steeds beter weten lokale gemeenschappen, overheden en instituties elkaar te vinden voor projecten die kansen benutten. Hoe is de verbinding en samenwerking te versterken?

Dorp als bakermat van nieuwe samenwerkingen
Illustratie van dorp als bakermat van nieuwe samenwerkingen door het midden (© Ronald van der Heide)

De gevolgen van krimp zijn in veel dorpen duidelijk merkbaar. Er is onder andere sprake van een ‘ontspannen vastgoedmarkt’, er is (veel) meer aanbod dan vraag: supermarkten en kerken sluiten, scholen fuseren, er is een beperkte aanwas op de woningmarkt door het wegtrekken van jongeren. En door dit laatste ontgroent de gemeenschap bovendien. Veel van dergelijke dorpen en regio’s blijken in dit perspectief veerkrachtig. Bewoners en ondernemers nemen, steeds vaker in samenwerking met overheden en maatschappelijke organisaties, het initiatief om antwoorden te formuleren op de uitdagingen.

Volop lokale kwaliteiten en kansen

De initiatiefnemers grijpen de kwaliteiten en kansen van hun dorpen aan, zoals zelfredzaamheid en lokale binding. Er blijkt veel (experimenteer)ruimte te zijn voor ondernemerschap, nieuwe samenwerkingen en het zoeken naar nieuwe perspectieven. Dit resulteerde onder andere in herbestemming van gebouwen, het op een alternatieve manier organiseren van zorg, herinrichting van de openbare ruimte. Het ministerie van Infrastructuur en Milieu en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed wilde dergelijke innovatieve krachten stimuleren om nog meer kansen te verzilveren. Met de oprichting van de Dorpenacademie gaf Ruimtevolk, in het verlengde van de eerste fase van kennisprogramma Van Onderop! (2013-2014), vorm aan deze wens.

'Door te investeren in plekken die lokaal belangrijk zijn, creëren dorpen perspectief voor de toekomst'

Joks Janssen, directeur van BrabantKennis en bijzonder hoogleraar ruimtelijke planning en cultuurhistorie aan Wageningen University

Erfgoed verbindt en werft

Het belang van de Rijksdienst is mede dat veel van die initiatieven zich in monumentale gebouwen afspelen. De kracht van erfgoed is dat het een gedeelde waarde vertegenwoordigd die betekenis heeft en geeft aan initiatieven. Zo blijkt onder andere uit het internationale krimp en erfgoedonderzoek dat erfgoed kan 'verbinden en werven'. Mensen herkennen dat en gebruiken bijvoorbeeld een oude school of kerk om daar dingen in te ontwikkelen.

Contact

Frank StrolenbergFrank Strolenberg

Programmaleider Herbestemming

f.strolenberg@cultureelerfgoed.nl 033-4217685