Naar inhoud

Dorpenacademie verbindt initiatiefnemers platteland

Coalities innoveren en transformeren samen

Tijdens het symposium ‘De wedergeboorte van de stad; de triomf van het dorp’ in december 2016 is de krant Door het Midden! gepresenteerd. Hierin staat de oogst van het kennisprogramma rondom dorpen in de vorm van portretten van tientallen initiatieven op het platteland en lessen en tips uit de bijeenkomsten van de Dorpenacademie.

Cover van de krant Door het Midden!
Cover van de krant Door het Midden!Ervaringen verzamelen en delen

Het kennisprogramma Van Onderop! heeft tientallen projecten van bewoners en ondernemers gedocumenteerd op dorpenacademie.nl. Allemaal initiatieven die de leefbaarheid en het toekomstperspectief van de eigen leefomgeving verbeterden. Erfgoed speelde in meerdere projecten een centrale rol. Verder hebben binnen het programma verschillende partijen gewerkt aan kennisdeling.

Les: Groeien in rol als professionele partner

Bewoners en dorpsgemeenschappen geven projecten steeds professioneler, realistischer en pragmatischer vorm. Ze beseffen dat een leuk, sympathiek idee niet genoeg is. Er is alleen kans van slagen als er steun is van andere partijen, er een gedegen financieel plan onder ligt en sprake is van serieus ondernemerschap. Het SCP-rapport ‘De dorpse doe-democratie’ meldt bijvoorbeeld dat bewoners ondernemerschap onmisbaar vinden voor het goed functioneren van dorpen.

Les: Door het midden

Niet zozeer de bottum-up benadering, maar de samenwerking ‘door het midden’ kenmerkt de initiatieven van de laatste jaren. Dergelijke samenwerkingen zijn volgens Ruimtevolk ‘coalities van bewoners, ondernemers, overheden en maatschappelijke organisaties die samen werken aan nieuwe manieren om voorzieningen overeind te houden of een nieuwe bestemming te vinden voor gebouwen.’ Het vinden van gedeelde belangen, wederzijds begrip hebben voor elkaars rol en standpunten, elkaar als partner zien. Dat zijn belangrijke succesfactoren.

Les: Vertel een overtuigend verhaal en wees flexibel

En wat zorgt voor een groot draagvlak? Een goed verhaal dat aansluit op een gemeenschappelijk verhaal. Stap af van ‘hoe krijg ik het dorp of de gemeente zover dat ze mijn project gaan begrijpen of steunen’. Maak daarvan: ‘hoe kan mijn project een bijdrage leveren aan het voorzien in de behoeften van het dorp’. En de overheid en omgeving verleent sneller steun en medewerking als je bereid bent concessies te doen. Of een deel van het project uit handen geeft. Dergelijke zaken zetten de deur open voor samenwerking en financiering.

'Geef het initiatief een plek in de verhaallijn van het dorp'Freek Jansen, initiatiefnemer Brede Maatschappelijke Voorziening in Mariënvelde

Les: Overheden moeten meer partneren

Ook overheden kunnen nog een verbeterslag maken wat betreft hun rol als ondersteuner van initiatieven. En dat geldt ook voor woningcorporaties, zorgpartijen en energiebedrijven. Ruimtevolk: ‘Zij kunnen initiatiefnemers ondersteunen door een actieve opstelling, in plaats van de passieve opstelling die de praktijk helaas nog kent. Dat vergroot de kans op het verbinden van belangen en (financiële) middelen en helpt om de benodigde snelheid in processen te krijgen. Ook kunnen ze initiatiefnemers helpen in het slim navigeren door het stelsel van beleid en wet- en regelgeving.’ Geef boerenerven bijvoorbeeld meer planologische ruimte voor alternatieve verdienmodellen. En de energiewereld zou kunnen bijdragen door de maatschappelijke baten en het lokale eigenaarschap van de energietransitie beter te organiseren.

Dorpenacademie blijft ondersteunen

De Dorpenacademie draait nog volop. Er zijn geregeld bijeenkomsten over thema’s als de toekomst van kerken en erfgoed, sociale innovatie, agrarische bebouwing, de rol van dorpen in de energietransitie. De Dorpenacademie zal de website met voorbeelden verder uitbreiden en gerichte ondersteuning blijven bieden aan initiatieven die dorpen innoveren en transformeren.

Contact

Frank StrolenbergFrank Strolenberg

Programmaleider Herbestemming

f.strolenberg@cultureelerfgoed.nl 033-4217685