Naar inhoud

Coöperatie pakt onderhoud houtsingels Westerkwartier op

Aanpak: een gebiedscoöperatie neemt de zorg over

Centraal coördineren van het onderhoud leidt tot herstel en versterking van het versleten houtsingellandschap, op een goede en betaalbare manier. Bijzondere landschapselementen blijven behouden en er is meer verbinding in de gemeenschap door de samenwerking.

Versnippering van hout in de gemeente Marum.
Om het onderhoud van de houtsingels te regelen, is een collectief beheer nodig. Beeld: Gemeente Marum

Coöperatie regelt het beheer van landschapselementen

Een nieuwe vorm van beheer kan ervoor zorgen dat het waardevolle cultuurlandschap behouden blijft. Al in 2011 stelden de agrarische natuurverenigingen Boer & Natuur ZWK, de Eendracht en Landschapsbeheer Groningen voor om het landschapsonderhoud collectief uit te voeren. Nu hebben gemeenten en provincie zich hierbij aangesloten. Het eerste en voornaamste doel van collectief beheer is garanderen dat het karakteristieke houtsingellandschap behouden blijft.

Coöperatie verbindt belanghebbenden

Met steun van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed richtte men een gebiedscoöperatie op die het beheer van de houtsingels in het Westerkwartier op zich neemt. De gebiedscoöperatie heeft de regie. Individuele eigenaren van de kavels – de boeren – hoeven niet meer zelf het onderhoud te regelen. Ook vrijwilligers, zoals natuurverenigingen, kunnen bij de gebiedscoöperatie terecht. Zo houdt één organisatie het overzicht.

Onderhoudsmethodiek

De Gebiedscoöperatie Westerkwartier stelde na de oprichting meteen een onderhoudsmethodiek op voor het onderhoud van de houtsingels. De methodiek beschrijft wanneer en waar de elzen gesnoeid worden. Doordat één centrale organisatie dit stelselmatig inplant, behoudt het Westerkwartier het klassieke houtsingellandschap.

Coöperatie regelt subsidieaanvragen

De coöperatie regelt ook de financiën. Dat betekent in de eerste plaats dat de coöperatie verantwoordelijk is voor het verwerven van de subsidies. In plaats van individuele bijdragen van boeren aan het onderhoud, maakt de coöperatie gebruik van een collectieve financiering via regelingen uit het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouw Beleid.

Andere bronnen van inkomsten

Daarnaast verkoopt de coöperatie het versnipperde hout van de afgezette elzen. De gemeente Marum gebruikt dit als brandstof (biomassa) in haar biomassacentrale, die een bibliotheek en een zwembad verwarmt. Daarbij sluit de coöperatie aan bij de notities en rapport van het Landschapsbeheer Groningen over kwaliteitsbeheer en kostenefficiency.

“Met de gebiedscoöperatie bundelen we onze krachten om het geheel zo efficiënt mogelijk te kunnen beheren.”

B. Hummelen, Staatsbosbeheer, in: Boer & Natuur, juli 2012

Contact

Henk BaasHenk Baas

Programmaleider Levend Landschap

h.baas@cultureelerfgoed.nl 033-4217670