Naar inhoud

Behoedzaam ontwikkelen in de Stelling van Amsterdam

Zicht krijgen op mogelijke impact

Om in beeld te brengen in welke mate het opstelterrein effecten op de OUV heeft, is een Heritage Impact Assessment uitgevoerd. Met deze HIA zijn de plannen en diverse oplossingsvarianten geanalyseerd.

 

 

Schematische weergave met de effecten van de geoptimaliseerde versie van de plannen voor het opstelterrein. (© Land-id)
Schematische weergave met de effecten van de geoptimaliseerde versie van de plannen voor het opstelterrein. (© Land-id)

Impact vooraf vaststellen

Een Heritage Impact Assessment (HIA) is een door UNESCO en ICOMOS ontwikkeld instrument. ICOMOS heeft hiervoor ‘De Leidraad voor Heritage Impact Assessments inzake culturele werelderfgoederen’ gemaakt. Deze cultuurhistorische effectrapportage helpt om de impact van een voorgenomen ontwikkeling op de OUV van een werelderfgoed vooraf vast te stellen. Op deze manier komt er een gefundeerd zicht op de bewegingsruimte en mogelijke oplossingsrichtingen.

Geen besluit maar argument

De HIA is inzetbaar voor grote ruimtelijke ontwikkelingen of ingrepen. En die hoeven niet per se binnen de begrenzing of bufferzone van het werelderfgoed plaats te vinden. De eindrapportage is geen besluit, maar een hulpmiddel om plannen te bespreken en beslissingen te nemen. Het initiatief voor een effectrapportage komt soms van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, maar in toenemende mate van het bevoegd gezag dat over een voorgenomen ingreep moet besluiten.

HIA in vier stappen

Om de mate van verandering op de kernkwaliteiten door het beoogde opstelterrein op de Stelling van Amsterdam inzichtelijk te maken, is bureau Land-id door ProRail gevraagd een HIA uit te voeren. Bij het opstellen van dit onderzoek zijn vier stappen doorlopen:

  • Stap 1: Beschrijving van de OUV en de kernkwaliteiten. De OUV is vaak te algemeen om geschikt te zijn voor effectbeoordeling, daarom dient de OUV in gedetailleerdere kernkwaliteiten te worden beschreven. In het geval van de Stelling van Amsterdam zijn er drie centrale kernkwaliteiten: 1. hoofdverdedigingslijn (Liniedijk), 2. watermanagementsysteem (ketting van inundatievelden en inundatiemiddelen) en 3. militair systeem (systeem van militaire elementen);
  • Stap 2: Beschrijving van de uitgangspunten van het project en beoordeling van de effecten hiervan op de kernkwaliteiten;
  • Stap 3: Verkenning van diverse oplossingsrichtingen die eventuele negatieve effecten minimaliseren;
  • Stap 4: Beoordeling van het cumulatieve effect van het opstelterrein en de verbinding van A8-A9 op de kernkwaliteiten (en daarmee op de OUV).